REGULAMIN I PRACOWNI FIZYCZNEJ

Instytutu Fizyki Doświadczalnej Uniwersytetu Wrocławskiego

 

1. Informacje ogólne

1.1. Zajęcia laboratoryjne w I Pracowni Fizycznej mają na celu:

a) ugruntowanie znajomości praw fizycznych i wskazanie ich powiązań z zastosowaniami praktycznymi;

b) zapoznanie się z metodami pomiarów fizycznych i przyczynami ograniczającymi ich dokładność;

c) kształtowanie umiejętności sprawnego posługiwania się przyrządami i aparaturą pomiarową;

d) zdobywanie umiejętności opracowywania wyników pomiarów, oceny ich niepewności oraz prezentacji wniosków;

e) doskonalenie organizacji swojej pracy – indywidualnie i w zespole;

f) przygotowanie do odpowiedzialnego pełnienia ról zawodowych, w tym przestrzegania zasad bezpieczeństwa i etyki.

1.2. Opis zagadnień przedmiotowych znaleźć można między m. in. w takich podręcznikach jak: H. Szydłowski - „Pracownia fizyczna”, T. Dryński - „Ćwiczenia laboratoryjne z fizyki”.

1.3. Dodatkowe informacje nt. wymagań wstępnych, celów zajęć oraz zakładanych efektów kształcenia znaleźć można w stosownych sylabusach dla prowadzonych w pracowni zajęć.

1.4. W zajęciach mogą uczestniczyć tylko studenci, którzy zapisali się do grup ćwiczeniowych w systemie USOS.

1.5. WARUNKI ZALICZENIA zajęć w I Pracowni Fizycznej są określone w stosownych sylabusach i obowiązkowo omawiane przez prowadzących zajęcia podczas zajęć wstępnych.

1.6. Uwaga: Studenci realizujący przedmioty, których sylabusy przewidują wykonanie ćwiczeń 76 i 78 (np. wszyscy studenci WFA realizujący przedmioty I pracownia fizyczna 2 lub I pracownia fizyczna dla informatyków 2) powinni (pod rygorem niedopuszczenia do zajęć) na pierwszych zajęciach przedłożyć Zaświadczenie o Braku Przeciwwskazań do Kontynuowania Studiów (na odpowiednim kierunku). Skierowania na stosowne badania lekarskie wydawane są przez Dziekanaty. 2

 

2. Organizacja Zajęć

2.1. ZAJĘCIA WPROWADZAJĄCE Zajęcia w I Pracowni Fizycznej rozpoczynają tzw. zajęcia wprowadzające obejmujące określoną w sylabusach liczbę spotkań, w trakcie których prowadzący mają za zadanie:

a) Zapoznać studentów z zadaniami i celami zajęć w pracowni, jej regulaminem oraz warunkami zaliczenia zajęć.

b) Przeszkolić studentów w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP).

c) Omówić elementy sprawozdania, ogólne zasady wykonywania ćwiczeń w pracowni i dokumentowania wyników pomiarów.

d) Zapoznać i szczegółowo omówić dokumenty określające sposób oceny i prezentowania niepewności pomiarowych m. in.: Instrukcję oceny niepewności pomiarów w I Pracowni Fizycznej (ONP). Nowe normy międzynarodowe. Warunkiem przystąpienia studenta do programowych zajęć, podczas których wykonywane są ćwiczenia przydzielone przez prowadzącego zajęcia jest zapoznanie się z regulaminem pracowni i odbycie przeszkolenia BHP. Spełnienie tych warunków student kwituje własnoręcznym podpisem w tzw. książce BHP. Student nieobecny na pierwszych zajęciach musi samodzielnie zapoznać się z regulaminem i przepisami BHP, a następnie zdać kolokwium z tych zagadnień. Po pozytywnym zaliczeniu kolokwium student dokonuje wpisu do książki BHP i dopiero wtedy może przystąpić do ćwiczeń. Udział w zajęciach wprowadzających jest istotny dla sprawnego wykonywania ćwiczeń i przygotowywania sprawozdań z ich realizacji.

2.2. KOLEJNE TYGODNIE przeznaczone są na wykonywanie ćwiczeń przewidzianych programem studiów.

2.3. POD KONIEC CYKLU ZAJĘĆ odbywają się zajęcia przeznaczone na odrobienie ćwiczeń, z których student nie uzyskał pozytywnej oceny lub których nie wykonał oraz na końcowe zaliczenie. Liczbę tych zajęć określa sylabus przedmiotu realizowanego na pracowni (np. dla przedmiotów I pracownia fizyczna 1 i 2 oraz I pracownia fizyczna dla informatyków 1 i 2 realizowanych przez studentów Wydziału Fizyki i Astronomii przewidziane są łącznie dwa tygodnie takich zajęć). 3

 

3. Ogólne Zasady Prowadzenia Zajęć na I Pracowni Fizycznej

3.1. Nie przewiduje się odrabiania zaległości z innymi grupami ćwiczeniowymi. W wyjątkowych przypadkach, za zgodą Opiekuna Pracowni, odrabianie zaległości może odbywać się podczas innych zajęć. Tym samym nieobecność studenta na więcej niż dwóch* zajęciach prowadzi do niezaliczenia pracowni z powodu braku możliwości odrobienia ćwiczeń.

3.2. Studenci wykonują ćwiczenia w kolejności ustalonej przez prowadzącego zajęcia w dwuosobowych zespołach. W uzasadnionych przypadkach ćwiczenie może być wykonane indywidualnie. Dopuszcza się, na wniosek prowadzącego zajęcia bądź studentów, zmianę składów dwuosobowych zespołów w trakcie trwania semestru zajęć. W indywidualnych przypadkach dopuszcza się także przygotowywanie jednego sprawozdania przez zespół pod warunkiem, że zarówno prowadzący zajęcia jak i członkowie zespołu wyrażają na to zgodę.

3.3. Ze względu na konieczność zapewnienia odpowiedniej kontroli BHP studentów oraz mając na uwadze zapewnienie odpowiedniego poziomu merytorycznego zajęć na I Pracowni Fizycznej prowadzący nie może podczas zajęć opiekować się więcej niż pięcioma zespołami (w szczególnych wypadkach, dotyczących wyłącznie niektórych tzw. zajęć usługowych - sześcioma zespołami).

3.4. Przed przystąpieniem do wykonania nowego ćwiczenia student powinien przedłożyć prowadzącemu zajęcia kompletne sprawozdanie z poprzedniego ćwiczenia. Jego brak powoduje niedopuszczenie do zajęć. Ocena niedostateczna z kolokwium dotyczącego wykonywanego ćwiczenia, przeprowadzonego w trakcie zajęć, powoduje niezaliczenie ćwiczenia. Jedynie w szczególnych, uzasadnionych przypadkach prowadzący ćwiczenia może zezwolić na wykonanie ćwiczenia mimo niezadowalającego wyniku kolokwium.

3.5. W przypadku niewłaściwego opracowania sprawozdania student otrzymuje je do poprawy. Prowadzący jest zobowiązany oddać sprawozdanie do poprawy na następnych zajęciach (z wyłączeniem przypadku, gdy te następne zajęcia realizowane są w trybie zastępstwa. W wypadku dłuższej nieobecności prowadzącego powinien on przekazać poprawione sprawozdanie zastępcy przed kolejnymi zajęciami). Jeśli tego nie uczyni - student może traktować sprawozdanie jako zaliczone. Student jest zobowiązany przyjęte do poprawy sprawozdanie poprawić zgodnie ze wskazaniami prowadzącego i oddać je na kolejnych zajęciach.

3.6. Na podstawie ocen z kolokwium i sprawozdania prowadzący wystawia ogólną ocenę ćwiczenia. Ocena jest jawna. Przy ocenie studenta, obok * UWAGA - ta maksymalna liczba nieobecności może być zmieniona w stosownym sylabusie przedmiotu. Wynika ona bezpośrednio z liczby zajęć przeznaczonych na odrabianie zaległości. 4 poziomu jego wiadomości i stopnia opanowania techniki eksperymentu fizycznego uwzględnia się także systematyczność w pracy, rzetelność przy wykonywaniu pomiarów i opracowaniu wyników, oraz umiejętność koncentrowania się nad wykonywanym zadaniem.

3.7. Zaliczenie wszystkich wykonywanych zajęć jest równoznaczne z zaliczeniem zajęć laboratoryjnych. Nie przewiduje się kolokwium z całości zajęć lub ich części.

3.8. Student, który powtarza semestr, a ma zaliczoną pracownię oraz odpowiedni wpis w systemie USOS, zgodnie z regulaminem studiów jest zwolniony z obowiązku ponownego uzyskania zaliczenia.

 

4. Realizacja Ćwiczenia

4.1 Przed zajęciami w pracowni student ma obowiązek:

a) Zapoznać się z instrukcją do wyznaczonego ćwiczenia. Instrukcje na stołach są dla prowadzących zajęcia, którzy mogą wskazać inny od zapisanego w instrukcji sposób postępowania. Instrukcje dla studentów znajdują się na stronie internetowej www.pracownia.ifd.uni.wroc.pl

b) Opanować zagadnienia teoretyczne związane z tematem ćwiczenia. Są one opisane w literaturze podanej na końcu każdej instrukcji. Do niektórych ćwiczeń zostały opracowane specjalne wstępy teoretyczne.

4.2 Czynności zasadnicze (w pracowni)

a) Wypożyczenie u pracownika obsługi brakujących na stołach przyrządów (stopery, miarki, śruby mikrometryczne, mierniki, itp.) w zamian za oddanie w depozyt ważnej legitymacji studenckiej.

b) Przygotowanie i wykonanie pomiarów oraz wpisywanie wyników do podpisanej karty pomiarowej (którą należy dołączyć do sprawozdania).

c) Zapisanie typów użytych przyrządów pomiarowych, ich dokładności, sporządzenie schematu pomiarowego.

d) Uporządkowanie stanowiska pomiarowego, oddanie wypożyczonych przyrządów.

e) Uzyskanie podpisu pracownika obsługi i prowadzącego na karcie pomiarowej. Brak podpisu prowadzącego pod wypełnioną tabelą pomiarową traktowany jest jak niewykonanie pomiarów.

4.3 Po zajęciach w pracowni

a) Opracowanie wyników pomiarów Obliczenia muszą być zapisane z uwzględnieniem wszystkich niezbędnych, kolejnych przekształceń tzw. „krok po kroku”, w sposób ułatwiający ich sprawdzenie. W przypadku serii identycznych obliczeń w sprawozdaniu należy zamieścić jedynie jedno przykładowe obliczenie „krok po kroku”. Przy 5 obliczeniach komputerowych należy podać typ wykorzystanego oprogramowania.

b) Ocena niepewności pomiarów i wnioski Przy ocenie niepewności pomiarów należy kierować się wskazówkami zawartymi w instrukcji ONP lub podanymi przez prowadzącego ćwiczenia. Wyciągnięcie wniosków, co do zgodności wyników z przewidywaniami i wyjaśnienie przyczyn rozbieżności jest szczególnie istotne, gdyż świadczy o samodzielności studenta i w znacznym stopniu wpływa na ocenę studenta.

c) Bibliografia i źródła Każde sprawozdanie powinno zawierać kompletny wykaz materiałów użytych przy jego przygotowywaniu, a w przypadku wykorzystania internetu - adresy stron źródłowych. Stwierdzenie faktu kopiowania materiałów może być podstawą do niezaliczenia ćwiczenia.

 

5. Wymagania porządkowe obowiązujące w pracowni

5.1. Na zajęcia przychodzimy punktualnie - dotyczy to studentów, prowadzących zajęcia i pracowników obsługi.

5.2. Do pomieszczeń pracowni wchodzimy wraz ze swoim prowadzącym.

5.3. Ubrania wierzchnie pozostawiamy w szatni.

5.4. Do pracowni nie można wnosić pokarmów i napojów - dotyczy to studentów, prowadzących zajęcia i pracowników obsługi.

5.5. W trakcie zajęć student przebywa przy swoim stanowisku pomiarowym.

5.6. Nie wolno samodzielnie dokonywać zmian w zestawie pomiarowym i przenosić przyrządów na inne stoły.

5.7. Potrzebne przyrządy, których nie ma na stole, student pobiera u pracownika obsługi zostawiając na czas trwania zajęć ważną legitymację studencką.

5.8. W przypadku stwierdzenia wadliwej pracy aparatury lub jej uszkodzenia student natychmiast powiadamia o tym prowadzącego zajęcia. Student ponosi odpowiedzialność materialną za szkody wynikłe z jego winy.

5.9. Po zakończeniu pomiarów stanowisko pomiarowe należy uporządkować.

5.10. Zakończenie pomiarów student zgłasza pracownikowi obsługi, który kwituje odbiór stanowiska pomiarowego podpisem w karcie pomiarowej, następnie prowadzący podpisuje wyniki pomiarów. 6

 

6. Zasady BHP obowiązujące w pracowni:

6.1. Odpowiednie środki ostrożności należy zachować przy posługiwaniu się substancjami chemicznymi w postaci ciekłej. Odczynników nie należy mieszać i wylewać do zlewu. Odczynniki, które wykorzystuje się wielokrotnie należy wlewać ponownie do oznaczonych pojemników.

6.2. Podczas korzystania z lasera niedopuszczalne jest spoglądanie w źródło światła i kierowanie go na inne osoby.

6.3. Szczególną ostrożność należy zachować podczas pracy z kuchenkami elektrycznymi, gorącą wodą oraz parą wodną.

6.4. W sytuacji, gdy układ pomiarowy wymaga podłączenia do sieci elektrycznej należy:

a. połączyć układ pomiarowy (nie podłączając go do sieci!) zgodnie ze schematem podanym w instrukcji,

b. poprosić prowadzącego o sprawdzenie poprawności połączeń i za jego zgodą podłączyć układ do sieci,

c. wszelkich manipulacji w obwodzie elektrycznym można dokonywać po uprzednim odłączeniu obwodu od sieci,

d. ponowne włączenie układu do sieci wymaga sprawdzenia poprawności połączeń przez prowadzącego,

e. po zakończeniu pomiarów - wyłączyć układ, ale go nie demontować!

f. Poprosić pracownika obsługi o sprawdzenie czy układ działa poprawnie i dopiero po uzyskaniu jego podpisu na sprawozdaniu można układ rozmontować.

6.5. Ze względu na to, że w pracowni mogą występować zagrożenia zdrowia, a nawet życia człowieka, musi być zachowana bezwzględna dyscyplina obowiązująca każdego z ćwiczących pod rygorem usunięcia z pracowni!

 

7. Wszystkie sprawy sporne nie objęte niniejszym regulaminem rozstrzyga Opiekun Pracowni po zasięgnięciu opinii prowadzącego zajęcia.

Od decyzji Opiekuna Pracowni można wnieść odwołanie do Zastępcy Dyrektora IFD ds. dydaktycznych.

 

Wrocław, 6 lutego 2017

dr hab. Robert Bryl

Zastępca Dyrektora IFD ds. dydaktycznych